FOSFOR co to znaczy
Słownik FOSFOR. Co znaczy Z = 15, m.at. 30,9733762u, ekipa ↑ azotowców. Odkryty w 1669 r. poprzez H.

Czy przydatne?

Definicja FOSFOR

Co to znaczy fosfor: znak P, (z łaciny Phosphorus), pierwiastek chem., niemetal, Z = 15, m.at. 30,9733762u, ekipa ↑ azotowców. Odkryty w 1669 r. poprzez H. Brandta. W przyrodzie występuje w formie minerałów, takich jak: ↑ fosforyt i ↑ apatyt i w organizmach żywych (↑ kwasy nukleinowe, kości); zawartość w skorupie ziemskiej: 0,11% mas. Zawartość w organizmie człowieka 1% masy. F. występuje w kilku odmianach alotropowych (↑ alotropia pierwiastków): białej, czerwonej, fioletowej (tak zwany f. Hittorfa) i czarnej (metalicznej). F. biały to biała, przeświecająca, miękka masa o zapachu czosnku; powolnemu utlenianiu, w temp. pokojowej, towarzyszy ↑ chemiluminescencja i przybieranie barwy żółtej (f. biały przechodzi w f. czerwony). F. biały jest silnie piroforyczny - potarty albo ogrzany do 44,1°C ulega samozapaleniu jako wytwór spalania dając tlenek P4O10; płomień ma barwę biało żółtą. F.biały jest rozp. w CS2, benzenie, ciekłych NH3 i SO2; nierozp. w wodzie i etanolu. Bardzo czynny; reaguje z fluorowcami (dając PX3 i PX5), siarką i różnymi metalami. Mocne utleniacze, na przykład stężony HNO3 utleniają go do H3PO4; ogrzewany z wodorotlenkami litowców daje PH3 (fosfan) i MIH2PO2 (fosforan(I) litowca), z roztworów soli wydziela łatwo dające się zredukować metale (Au, Ag, Cu, Pb) utleniając się do H3PO4; t.t. 44,1°C, t.w. 280°C, gęstość 1,82÷1,88g·cm-3. F. biały, występujący w formie cząsteczek czteroatomowych, jest odmianą nietrwałą i ogrzany bez dostępu powietrza ponad 180°C, w obecności jodu (katalizator) przechodzi w trwalszy f. czerwony. F. czerwony to ciemnoczerwony proszek nierozp. w CS2, benzenie, ciekłych NH3 i SO2, wodzie i etanolu. Słabo przewodzi prąd elektryczny; mniej czynny chem. od f. białego, zapala się po ogrzaniu do 240°C, gęstość 2,0÷2,4g·cm-3. F. biały i f. czerwony po ogrzaniu rozkładają wodę z utworzeniem H3PO4. Ogrzewanie f. czerwonego (w temp. 450°C) prowadzi do otrzymania f. fioletowego; zapala się na powietrzu ponad 400°C, gęstość 2,32÷2,36g·cm-3. F. czarny - ciemnoszare z metalicznym połyskiem ciało stałe, dobrze przewodzące prąd elektryczny, gęstość 2,7g·cm-3. F. czarny, najtrwalszą odmianę alotropową, otrzymuje się ogrzewając f. biały pod wysokim ciśnieniem w obecności rtęci (katalizator). F. fioletowy i f. czarny są mniej reaktywne od f. białego, nie reagują z wodorotlenkami litowców. Konfiguracja elektronów walencyjnych atomów f. 3p23p3; w związkach występuje na -III, I, III i V stopniu utlenienia. F. i jego tlenki P4O6 i P4O10 mają właściwości kwasowe. Fosfor czerwony stosuje się do wyrobu ↑ zapałek, w przemyśle zbrojeniowym (bomby zapalające i zasłony dymne), jako bonus do stopów (↑ stale i ↑ brązy); f. biały - do produkcji tlenków fosforu, ↑ kwasu fosforowego(V) (↑ kwas ortofosforowy(V)), i soli kwasów fosforowych (↑ nawozy sztuczne, ↑ środki piorące, preparaty osuszające i trucizny na gryzonie). ↑ Chlorek fosforu(III) PCl3 i ↑ chlorek fosforu(V) PCl5 są istotnymi odczynnikami do chlorowania, używanymi w chemii org. F. otrzymuje się poprzez redukcję mieszaniny piasku i minerałów f. węglem w piecu elektrycznym (temp. około 1900°C): 2Ca3(PO4)2 + 6SiO2 + 10C 6CaSiO3 + 10CO + P4. F. biały i jego związki (szczególnie fosforki i fosfan PH3) są silnie toksyczne, uszkadzają wątrobę (dawka śmiertelna f. białego wynosi 0,05÷0,5g/dorosłą osobę)

Czym jest FOSFOR znaczenie w Definicje chemia F .